Yangi alifbo qachon kuchga kiradi: sanalar
Qonun O‘RQ-1184 2026-yil 21-oktabr imzolangan va 2027-yil 22-aprel kuchga kiradi. Undan oldin va keyin nima bo‘lishi — quyidagi jadvalda, har sana manbasi bilan.
Qisqa javob
Yangi alifbo qonuni 2027-yil 22-aprel kuchga kiradi — rasmiy e’lon qilingan kundan (2026-yil 21-oktabr) olti oy o‘tib (4-modda). O‘tish birdaniga emas: eski hujjatlar o‘z kuchida qoladi, peshlavhalar va darsliklar bosqichma-bosqich almashadi.
Sanalar jadvali
| Sana | Nima | Manba |
|---|---|---|
| 2026-yil 7-iyul | Oliy Majlis Qonunchilik palatasi qonun loyihasini qabul qildi | kun.uz |
| 2026-yil 10-sentabr | Senat ma’qulladi | UzA |
| 2026-yil 21-oktabr | Prezident imzoladi (O‘zbek tili bayrami kuni), qonun rasmiy e’lon qilindi | gov.uz, lex.uz |
| taxminan 2026-yil 21-dekabrgacha | Vazirlar Mahkamasi chora-tadbirlar dasturini tasdiqlashi kerak (3-modda: «ikki oy muddatda») | qonun matni |
| 2027-yil | birinchi sinf darsliklari yangi alifboda chop etiladi | vazirlik bayonoti |
| 2027-yil 22-aprel | Qonun kuchga kiradi | qonun matni, 4-modda |
| 2027–2031-yillar | qolgan darsliklar qayta nashr qilinganda yangilanadi | vazirlik bayonoti |
Hukumat dasturi bu sahifa yozilgan kunga (2026-yil 17-noyabr) qadar e’lon qilinmagan. «21-dekabr» — qonun e’lon qilingan kundan ikki oy hisoblangan taxminiy sana. Dastur chiqqach, yozuvlar, peshlavhalar va boshqa o‘tish muddatlari shu sahifaga qo‘shiladi.
2031-yil qayerdan?
2031-yil qonun matnida yo‘q. Bu sana Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi vakilining Senat majlisidagi bayonotidan: 2027-yildan birinchi sinf darsliklari yangi alifboda chop etiladi, 2027–2031-yillarda barcha darsliklar to‘liq yangilanadi (UzDaily). Boshqa sohalar uchun muddatlar hukumat dasturida belgilanadi.
Kuchga kirgandan keyin eski hujjatlar nima bo‘ladi?
Qonunning 2-moddasiga ko‘ra, kuchga kirgunga qadar eski lotinda rasmiylashtirilgan hujjatlar, milliy valyuta va qimmatli qog‘ozlar o‘z kuchida qoladi va muomalada bo‘ladi. Anhor.uz izohiga ko‘ra, pasport yoki diplomni shu sabab almashtirish shart emas. Davlat organlarining eski harfli emblema, peshlavha va lavhalari yaroqsiz holga kelguncha yoki dasturda belgilangan muddatgacha ishlatilishi mumkin.
Hozirdan yangi alifboda yozish mumkinmi?
Mumkin: Ö, Ğ, Ş, Ç — Unicode’dagi tayyor harflar, ular saytlar, shriftlar va dasturlarda allaqachon ko‘rinadi. Qonun kuchga kirguncha rasmiy yozuv eski alifboda davom etadi. Yangi harflarni yozish uchun: bitg (Windows, Mac, Linux), klaviatura tartiblari yoki tayyor matn uchun onlayn konvertor.
Savollar
Yangi o‘zbek alifbosi qachon kuchga kiradi?
2027-yil 22-aprelda. Qonun O‘RQ-1184 2026-yil 21-oktabrda imzolangan va 4-moddaga ko‘ra rasmiy e’lon qilingan kundan olti oy o‘tib kuchga kiradi.
Hukumat dasturi qachon chiqadi?
Qonunning 3-moddasi Vazirlar Mahkamasiga ikki oy muddatda dastur ishlab chiqib tasdiqlashni topshiradi — taxminan 2026-yil dekabrigacha. 2026-yil 17-noyabr holatiga dastur hali e’lon qilinmagan.
Maktablarda yangi alifbo qachondan o‘qitiladi?
Vazirlik bayonotiga ko‘ra, 2027-yildan birinchi sinf darsliklari yangi alifboda chop etiladi, qolgan darsliklar 2031-yilgacha yangilanadi. Bu sanalar qonun matnida emas.
Eski alifbodagi pasport va hujjatlar bekor bo‘ladimi?
Yo‘q. 2-moddaga ko‘ra qonun kuchga kirgunga qadar eski lotinda rasmiylashtirilgan hujjatlar, pul va qimmatli qog‘ozlar o‘z kuchida qoladi.
Yangilangan:
Manbalar
- O‘RQ-1184 qonuni matni — lex.uz — 2-modda: eski hujjatlar; 3-modda: dastur 2 oyda; 4-modda: kuchga kirish
- Parliament’s lower house passes bill to revise Uzbek alphabet — kun.uz — 2026-07-07
- Senatorlar alifboni takomillashtirish qonunini ma’qulladi — UzA
- O‘zbek alifbosini takomillashtirishga oid qonun imzolandi — gov.uz — 2026-10-21
- Darsliklar yangi alifboga 2031-yilgacha o‘tadi — UzDaily — Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi bayonoti, Senat majlisi
- Amaldagi hujjatlar va pullar o‘z kuchida qoladi — anhor.uz — 2026-10-21