Ş, Ç, Ğ, Ö qanday yoziladi: kompyuter va telefonda
Eng oson yo‘l — o‘rganmaslik: eskicha yozasiz, dastur o‘zi yangi harfga o‘giradi. Harfni tugma bilan yozmoqchi bo‘lsangiz, quyida har qurilma uchun yo‘l bor.
Qisqa javob
| Qurilma | Eng oson yo‘l |
|---|---|
| Windows | bitg: o‘ g‘ sh ch deb yozing — so‘z tugashi bilan ö ğ ş ç bo‘ladi |
| Mac | Option + U, keyin O → ö; Option + C → ç; ğ va ş uchun «Turkish Q» tartibi |
| Android | Gboard’ga turkcha (Türkçe) klaviaturani qo‘shing — ğ ş ö ç tugmalari bor |
| iPhone | Sozlamalar → Klaviatura → turkcha (Türkçe) klaviaturani qo‘shing |
| Har qanday joyda | matnni eskicha yozib, onlayn konvertorda o‘giring |
Windows’da
1. Avtomatik: bitg
bitg — Windows klaviaturasi. Odatdagidek eskicha yozasiz: «shahar», «o‘zbek», «choy». Probel yoki tinish belgisi bosilishi bilan so‘z «şahar», «özbek», «çoy» bo‘ladi. Inglizcha so‘zlar (check, shop), havola va kod o‘zgarmaydi. Kerak bo‘lmasa — Backspace bosing, asl so‘z qaytadi. Batafsil.
2. Bitta tugma bilan: klaviatura tartibi
bitg ichida tayyor tartiblar bor: Tilmoch tartibida [ → ö, ] → ğ, ; → ş, ' → ç, ` → ʼ. Windows’ning o‘zidagi Turkcha Q tartibida esa , → ö, [ → ğ, ; → ş, . → ç (lekin u yerda i tugmasi ı yozadi). Taqqoslash: klaviatura tartiblari.
3. Alt kodlari (o‘rnatmasdan)
Alt ni bosib turib, raqamlar panelida (Num Lock yoqiq) kodni tering:
| Harf | Alt kodi | Word’da: kod, keyin Alt + X | Unicode |
|---|---|---|---|
| ö Ö | Alt 0246 / Alt 0214 | 00F6 / 00D6 | U+00F6 / U+00D6 |
| ç Ç | Alt 0231 / Alt 0199 | 00E7 / 00C7 | U+00E7 / U+00C7 |
| ğ Ğ | yo‘q | 011F / 011E | U+011F / U+011E |
| ş Ş | yo‘q | 015F / 015E | U+015F / U+015E |
| ʼ | yo‘q | 02BC | U+02BC |
Alt kodlari faqat ö va ç uchun ishlaydi: ğ va ş eski Windows kod sahifasida yo‘q. Kundalik yozish uchun bu yo‘l sekin — bir-ikki so‘zdan ko‘p bo‘lsa, tartib yoki bitg qulayroq.
Mac’da
- ö — Option + U, so‘ng O (bosh harf uchun Shift + O).
- ç — Option + C (bosh harf: Option + Shift + C).
- ğ, ş — standart inglizcha tartibda yo‘q. Tizim sozlamalari → Klaviatura → Kiritish manbalari → «Turkish Q» ni qo‘shing: unda to‘rtala harfning o‘z tugmasi bor.
bitg’ning Mac versiyasi rejada. Hozircha tayyor matnni konvertorda o‘girish mumkin.
Telefonda (Android, iPhone)
Eng ishonchli yo‘l — turkcha klaviatura: turk alifbosida ham Ö, Ğ, Ş, Ç bor va ular alohida tugmada turadi.
- Android (Gboard) Gboard sozlamalari → Tillar → Klaviatura qo‘shish → Türkçe → «Q» tartibi. Probel tugmasini bosib turib yoki globus belgisi bilan tilni almashtirasiz.
- iPhone Sozlamalar → Umumiy → Klaviatura → Klaviaturalar → Yangi klaviatura qo‘shish → Türkçe. Globus belgisi bilan almashtiriladi.
Ko‘p klaviaturalarda harfni bosib turganda qo‘shimcha variantlar ham chiqadi, lekin ş va ğ har doim ham bo‘lavermaydi — turkcha tartib barqarorroq. bitg’ning telefon versiyasi (avtomatik o‘girish bilan) rejada.
Tutuq belgisi ʼ qanday yoziladi?
Yangi alifboda tutuq belgisi — ʼ (U+02BC). Oddiy klaviaturada u yo‘q. bitg oddiy apostrofni (') so‘z ichida o‘zi ʼ ga almashtiradi: ma'no → maʼno. Tirnoq ichidagi gapga ('Yaxshi tong') tegmaydi.
Harfni boshqa belgi bilan almashtirsa bo‘ladimi?
Yo‘q: ş o‘rniga s yoki ç o‘rniga c yozish so‘zni noto‘g‘ri o‘qitadi. Belgining ko‘rinishi o‘xshash bo‘lsa ham, kodi to‘g‘ri bo‘lishi kerak: qidiruv, saralash va imlo tekshiruvi aynan kodni o‘qiydi. Yuqoridagi barcha yo‘llar to‘g‘ri Unicode belgisini yozadi.
Yangilangan: